Những thách thức đối với chương trình nghị sự của Thủ tướng Nhật Bản

Theo trang mạng eastasiaforum.org, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe có một chương trình nghị sự đầy tham vọng cho năm 2019 – năm thứ bảy cầm quyền của ông.

Chương trình bao gồm nhiều vấn đề sống còn vốn là nền tảng cho di sản chính trị của ông Abe. Tuy nhiên, câu hỏi được đặt ra là chương trình nghị sự của ông trên thực tế sẽ thực hiện được bao nhiêu phần?

Ngoại giao là vấn đề đặc biệt quan trọng đối với ông Abe bởi những lợi ích mà nó đem lại trong việc thúc đẩy vị thế chính trị ở trong nước của ông.

Thủ tướng Abe đã tái khẳng định tham vọng của mình trong việc thúc đẩy giải pháp cuối cùng cho các mối quan hệ ngoại giao của Nhật Bản thời hậu chiến.

Đứng đầu trong danh sách “giải pháp” là việc dàn xếp vấn đề tranh chấp chủ quyền đối với quần đảo mà Nhật Bản gọi là Vùng lãnh thổ phương Bắc, còn Nga gọi là Nam Kuril, đồng thời ký kết một hiệp ước hòa bình.

Tuy nhiên, những trở ngại nghiêm trọng vẫn còn. Nếu Nga hành xử theo cách thông thường, tầm nhìn của ông Abe vẫn sẽ phải dựa nhiều vào những mộng tưởng hơn là những triển vọng thực sự để lấy lại những gì Nhật Bản coi là lãnh thổ đã mất của mình.

Ông Abe cũng đã phá vỡ quan điểm lâu đời của Nhật Bản là phải giành lại được Vùng lãnh thổ phương Bắc bằng việc tiết lộ rằng ông sẽ rất hài lòng nếu chỉ lấy lại được 2 trong số 4 hòn đảo đang tranh chấp, đó là đảo Shikotan và Habomai. Nhật Bản tuyên bố 2 hòn đảo này không thuộc quần đảo Nam Kuril mà là một phần của tỉnh Hokkaido, không giống như hai hòn đảo còn lại là Etorofu và Kunashiri.

Tuy nhiên, Moskva yêu cầu Nhật Bản trước hết phải công nhận chủ quyền của Nga đối với tất cả các hòn đảo, phản đối Nhật Bản gọi đây là Vùng lãnh thổ phương Bắc và chỉ trích việc Nhật Bản triển khai một hệ thống phòng thủ tên lửa trên bờ ở lãnh thổ của họ.

Nga cũng bày tỏ mối quan ngại về khả năng quân đội Mỹ thiết lập căn cứ trên các đảo cho dù rõ ràng phía Mỹ cũng thể hiện sự phản đối với bất kỳ kế hoạch nào như vậy.

Một vấn đề quan trọng khác cần phải giải quyết chính là việc Triều Tiên bắt cóc công dân Nhật Bản. Vấn đề này thậm chí còn ít có khả năng được giải quyết hơn so với những năm trước do sự đổ vỡ trong các cuộc đàm phán và các thỏa thuận chính thức giữa hai nước.

Mặc dù thừa nhận sự cấp thiết phải phi hạt nhân hóa Triều Tiên, song chính quyền Abe và mối bận tâm của họ trong vấn đề bắt cóc công dân đều hoàn toàn bị gạt bỏ trong hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều giữa Tổng thống Donald Trump và nhà lãnh đạo Kim Jong-un.

Tuy nhiên, ông Abe vẫn hy vọng rằng những thành tựu ngoại giao sẽ làm lắng dịu con đường chính trị trong nước của ông trong năm 2019. Điều này khiến “cuộc chiến lịch sử” và mâu thuẫn ngoại giao hiện tại với Hàn Quốc bị xao lãng một cách không mong muốn.

Theo cựu Đại sứ Hàn Quốc về các vấn đề an ninh quốc tế Chung Min Lee và nhiều người khác, sự tụt dốc trong mối quan hệ Nhật-Hàn đang làm suy yếu tiềm năng đối với mối quan hệ an ninh 3 bên rộng lớn hơn giữa Nhật Bản, Hàn Quốc và Mỹ.

Cùng với việc Triều Tiên-Hàn Quốc nối lại tình hữu nghị, quan điểm chống Nhật ngày càng gia tăng ở Hàn Quốc và triển vọng của một thỏa thuận Trump-Kim bị thổi phồng quá mức trong vấn đề phi hạt nhân hóa ở Triều Tiên, quan hệ Nhật-Hàn tụt dốc xuống mức bất thường do bị kích động bởi các căng thẳng chỉ khiến Nhật Bản phải đối mặt với một mối đe dọa thậm chí còn lớn hơn vấn đề tên lửa đạn đạo và hạt nhân Triều Tiên.

Vấn đề trọng tâm nhất trong chương trình nghị sự trong nước của ông Abe là cải cách hiến pháp, một vấn đề then chốt đối với nền chính trị trong nước và liên minh đảng Dân chủ Tự do (LDP) – đảng Komeito cầm quyền ở cả Hạ viện và Thượng viện. Việc đề xuất sửa đổi hiến pháp đòi hỏi phải có được sự ủng hộ của 2/3 thành viên trong cả hai viện – những con số mà liên minh cầm quyền hiện đang nắm giữ.

Tuy nhiên, số phận của việc cải cách hiến pháp vẫn rất khó đoán định trong năm 2019 khi một loạt cuộc bầu cử tại Nhật Bản đã được lên kế hoạch. Cụ thể là các cuộc bầu cử chính quyền địa phương trên toàn quốc vào tháng Tư và cuộc bầu cử Thượng viện dự kiến diễn ra vào tháng Bảy – việc tổ chức một cuộc bầu cử chính trị kép chỉ diễn ra vài chục năm một lần.

Trái ngược với các cuộc bầu cử trước đây, khi ông Abe vẫn giữ im lặng về chủ đề cải cách hiến pháp trong chiến dịch tranh cử vì sợ ảnh hưởng đến thành tích của LDP, lần này cải cách hiến pháp sẽ là một vấn đề nổi bật trong cuộc bầu cử dù ông có chủ động thúc đẩy nó hay không. Đây là kết quả trực tiếp sau một quá trình thúc đẩy cải cách của ông và tầm quan trọng của số lượng ghế mà chính phủ có được tại Thượng viện để việc cải cách hiến pháp được thông qua.

Đây cũng là một lý do khác để Thủ tướng Abe tạo ra động lực lớn hơn cho chương trình nghị sự của mình bằng cách giải tán Hạ viện và tổ chức các cuộc bầu cử đồng thời, đặc biệt là nếu ông thành công trên mặt trận ngoại giao./.

Leave A Reply

Your email address will not be published.